Akkermansia muciniphila – co wiemy o jej roli w jelitach i metabolizmie?
Autor
Data publikacji

Wpis powstał we współpracy z marką SANPROBI®.
W ostatnich latach rośnie zainteresowanie bakterią Akkermansia muciniphila – mikroorganizmem naturalnie występującym w jelitach człowieka, który odgrywa istotną rolę w funkcjonowaniu bariery jelitowej, metabolizmie i równowadze mikrobioty jelitowej.
Czym jest Akkermansia muciniphila?
Akkermansia muciniphila to Gram-ujemna bakteria beztlenowa, która żyje w warstwie śluzu jelitowego i odżywia się mucyną – białkiem budującym powłokę śluzową jelita. Jej obecność wiąże się z lepszym stanem bariery jelitowej oraz równowagą mikrobioty.
Co pokazują badania naukowe?
W badaniach na zwierzętach oraz w badaniach klinicznych z udziałem ludzi opisywano następujące zależności.
Metabolizm i procesy zapalne
- Zwiększona obecność A. muciniphila wiąże się z korzystniejszym profilem metabolicznym i niższym poziomem wybranych markerów stanu zapalnego.
- W badaniach klinicznych suplementacja pasteryzowanej A. muciniphila MucT u osób z nadwagą i insulinoopornością wiązała się z poprawą wrażliwości insulinową oraz korzystnymi zmianami wybranych parametrów lipidowych.
- W wybranych metaanalizach zauważono, że wyższa obecność tej bakterii towarzyszy lepszym parametrom związanym z poziomem glukozy we krwi, składem ciała orazmniejszym nasileniem procesów zapalnych w jelitach.
Bariera jelitowa
- Badania wykazują, że A. muciniphila może wzmacniać integralność śluzówki jelita, zwiększać produkcję mucyny i białek połączeń ścisłych (ang. tight junctions), co sprzyja szczelności bariery jelitowej.
- Silniejsza bariera jelitowa może pomagać w ograniczeniu endotoksemii metabolicznej, która jest czynnikiem ryzyka wielu chorób metabolicznych.
Inne obszary
- Niektóre badania sugerują, że A. muciniphila może mieć wpływ na funkcjonowanie osi jelito-mózg oraz na regulację metabolizmu lipidów, chociaż potrzebne są dalsze badania.
- Wstępne dowody wskazują, że bakteria odgrywa rolę w modulacji odpowiedzi immunologicznej i może być związana z mniejszym nasileniem procesów zapalnych w jelitach.
Skąd wzięła się forma pasteryzowana??
Zauważono, że bakteria po pasteryzacji zachowuje swoje właściwości biologiczne. Kluczową rolę odgrywa tu białko powierzchniowe Amuc_1100, które pozostaje aktywne mimo działania wysokiej temperatury. Białko to wiąże się z receptorami komórek nabłonka jelitowego i uruchamia szlaki sygnałowe odpowiedzialne za szczelność bariery jelitowej i regulację odpowiedzi zapalnej.
Dzięki temu wykazano, że forma pasteryzowana działa porównywalnie, a czasem silniej niż forma żywa. To doprowadziło do wniosku, że korzystne działanie Akkermansii nie zależy wyłącznie od jej zdolności do życia i kolonizacji jelita, lecz od jej struktur komórkowych. Na tej podstawie opracowano pasteryzowaną Akkermansia muciniphila MucT jako postbiotyk – formę stabilną i zachowującą aktywność biologiczną.
Akkermansia muciniphila MucT to najlepiej przebadany szczep tego gatunku, a działanie pro- i postbiotyków ma charakter szczepozależny.
Badania nad pasteryzowaną formą wykazały, że:
- jest dobrze tolerowana
- nie wykazuje toksyczności nawet w długoterminowych testach na zwierzętach
- może wspierać funkcje metaboliczne i stan bariery jelitowej bez działań niepożądanych.
Na co uważać? Co mówi nauka?
Chociaż wyniki są obiecujące, badania kliniczne u ludzi są ciągle ograniczone i wymagają potwierdzenia w większych, długoterminowych próbach. Nie wszystkie efekty obserwowane w modelach zwierzęcych przenoszą się jeszcze jednoznacznie na ludzi.
Podsumowanie
Akkermansia muciniphila to fascynujący mikroorganizm o potencjale wpływu na metabolizm, funkcje immunologiczne oraz równowagę mikrobioty jelitowej. Aktualne badania wskazują na możliwe korzyści w zakresie wrażliwości insulinowej, bariery jelitowej i ogólnego stanu metabolicznego – ale potrzebujemy więcej sprawdzonych badań klinicznych.