Przy celiakii dieta bezglutenowa jest niezbędna i może przynieść wyraźną poprawę samopoczucia oraz wyników badań. Jednak są sytuacje, gdy mimo ścisłej diety, samopoczucie poprawia się nieznacznie lub wręcz nie widać żadnej poprawy.

Jest to moment, który mówi nam o tym, że warto poszerzyć diagnostykę, ponieważ za objawami może kryć się coś więcej, niż tylko celiakia. Choroba ta może współistnieć z innymi problemami w obrębie przewodu pokarmowego, które utrudniają regenerację nabłonka jelit i mają wpływ na cały organizm.

Bardzo często z celiakią współwystępuje:

1. Helicobacter Pylori - to bakteria zasiedlająca błonę śluzową żołądka i dwunastnicy, a jej obecność wywołuje stan zapalny w tych obszarach. 

Objawy, które mogą wskazywać na zakażenie bakterią Helicobacter:

• kłujący ból w okolicy żołądka
• refluks, zgaga, uczucie pełności, nudności
• zła reakcja na produkty ostre, kwaśne, słone
• wzdęcia, gazy, niestrawność
• zmęczenie, senność, brak energii
• stany lękowe, objawy depresyjne
• drętwienie i/lub mrowienie ciała
• trądzik różowaty
• obniżona odporność

Diagnostykę warto poszerzyć, gdy pojawiają się wyżej wymienione objawy, a w wynikać badań obniżony jest poziom witaminy B12, kwasu foliowego, żelaza, podwyższone MCV. w morfologii. 

Najbardziej wiarygodnym badaniem jest antygen z kału w kierunku Helicobacter Pylori metodą ELISA. Najlepiej wykonać badanie 2-krotnie, ponieważ diagnostyka nie jest tak prosta, jak mogłoby się wydawać.

1. Pasożyty - najczęściej Glista ludzka, Blastocysta, Giardia lamblia, a u dzieci owsiki.

Objawy, które mogą wskazywać na zakażenie pasożytnicze:

• nietolerancje pokarmowe (np.laktozy, histaminy, produktów wysokofermentujących)
• astma, alergia (szczególnie Glista ludzka)
• swędzenie skóry
• zmiany skórne oporne na leczenie
• wzdęcia, bóle brzucha, biegunki/zaparcia
• nawracająca anemia lub brak efektów jej leczenia
• liczne nietolerancje pokarmowe
• choroby autoimmunologiczne (np. Hashimoto - które także często występuje przy celiakii)

Diagnostykę warto poszerzyć szczególnie jeśli poza wymienionymi objawami, w wynikach badaniach występuje obniżony poziom żelaza i/lub ferrytyny, są podwyższone eozynofile i bazofile, a także IgE całkowite.

Złotym standardem są badania mikroskopowe z kału w kierunku pasożytów, najlepiej z 3 próbek w specjalistycznym laboratorium.

1. SIBO, IMO, SIFO, dysbioza jelitowa - często występują po antybiotykoterapiach, długotrwałych terapiach lekowych, przy przewlekłym stresie, życiu “w biegu”, przy zaburzeniach odporności i zakażeniach bakteryjnych, pasożytniczych.

Objawy, które mogą wskazywać na zaburzenia mikrobioty jelitowej:

• problemy jelitowe (masywne wzdęcia, gazy, zaparcia/biegunki)
• problemy neurologiczne (mgła umysłowa, zaburzenia pamięci, koncentracji, nadpobudliwość, objawy przypominające ADHD)
• zmiany skórne (trądzik zwyczajny, różowaty i inne zmiany skórne)
• zaburzenia odporności 
• problemy z redukcją masy ciała
• przewlekłe zmęczenie, senność brak energii
• liczne nietolerancje pokarmowe

W przypadku diagnostyki SIBO, IMO można wykonać testy oddechowe wodorowo-metanowe, jednak warto je wykonać dopiero po wykluczeniu powyższych infekcji i poprawie funkcji żołądka oraz wsparciu perystaltyki. Badanie w kierunku SIFO, czyli przerostu grzybiczego w jelicie to najczęściej posiew mykologiczny. W kwestii dysbiozy jelitowej, diagnostyka opiera się na wszystkich powyższych badaniach. Można również wykonać mikrobiologiczny posiew kału.

Wszystkie te badania, warto wykonywać w specjalistycznych laboratoriach. Jednym z nich jest Diagnostyka Jelit, gdzie cały proces odbywa się wysyłkowo w bardzo przystępny sposób.